Epistemologie

Uit Kwamcowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

1. Definitie begrip

Epistemologie is de studie van kennis en rechtvaardiging van overtuigingen.

Epistemologie

2. Uitleg betekenis begrip

Het begrip epistemologie is afgeleid uit twee Griekse woorden. Epistemon betekent kennis, wetenschap en logos betekent het woord. Epistemologie is de basis voor alle menselijke wetenschappen. Epistemologie als onderdeel van de filosofie onderzoekt de fundering, de beperkingen, de methode en de validiteit van de menselijke kennis(Simon, Stierlin & Wynne, 1985). Het is geïnteresseerd in het denken, waarnemen en weten. Er is vastgesteld dat het menselijke brein steeds probeert om vragen te beantwoorden. Centrale vragen die epistemologen trachten te beantwoorden zijn vragen als 'Wat is de waarheid?', 'Hoe komen we tot ware of zekere kennis?' 'Welke overtuigingen zijn gerechtvaardigd en welke niet?', 'Wat is de relatie tussen zien en weten?' en 'Wat weten we?' 'Wat, als er al iets is, kunnen we weten?'. De focus wordt gelegd op beweringen. Een bewering moet epistemologisch gerechtvaardigd zijn, anders is deze niet valide. Kennis is niet mogelijk zonder gerechtvaardigde overtuigingen.

Epistemologie is een van de meest bediscussieerde onderwerpen binnen de filosofie. De discussie houdt zich bezig met het analyseren van de aard van de kennis. Hoe verhoudt kennis zich tot waarheid en geloof. Welke uitspraken worden gezien als acceptabele kennis. Het heeft te maken met rechtvaardiging en op welke gronden men kan beweren iets te weten.


Op het gebied van onderzoek houdt epistemologie zich ook bezig met de vraag wat de beste manier is om kennis over de werkelijkheid te verkrijgen. Hoe kan onderzoek het best gedaan worden om tot goede resultaten te komen. ('t Hart et al., 2005)

3. Geschiedenis begrip

Het centrale probleem van epistemologie is altijd de groei van kennis geweest. Er zijn meerdere opvattingen over kennis, maar de term epistemologie is geintroduceerd in het Engels door de Schotse filosoof James Frederick Ferrie (1808-1864). De epistemologie die er vandaag de dag is is vooral te denken aan Karl Popper. Hij kwam met de '3 werelden theorie', welke stelt dat er drie werelden zijn die naast elkaar bestaan. De eerste is de wereld van de materiële dingen, dit is de echte objectieve wereld. De tweede wereld is die van gedachten, gevoelens, ervaringen, oftewel subjectieve dingen. De derde wereld is die van theorie. Deze gaat over de opvattingen die er zijn over de wereld. Verder is er ook het pragmatisme. Deze opvatting is vooral geïnteresseerd in de bruikbaarheid van de natuur en de werkelijkheid, en niet zozeer de ware aard ervan.

4. Voorbeeld

Er zijn meerdere voorgestelde manieren om kennis te rechtvaardigen.

Voorbeelden: 1. - S weet dat P (1) P is waar

                               (2)  S gelooft P, en
                               (3) S is gerechtvaardigd in het geloven van P. 

2. - S weet dat P (1) S accepteert P.

                                (2) S heeft adequaat bewijs voor P, en
                                (3) P is waar. 

3. - S weet dat P (1) P is waar.

                                (2) S weet zeker dat P waar is, en 
                                 (3) S heeft het recht zeker te weten dat P waar is.

5. Voorbeeld in bestaand onderzoek

Een voorbeeld van een bestaand onderzoek, is het onderzoek van Levering (2002) [[1]]. In het onderzoek bekijkt hij de conceptuele analyse als mogelijkheid voor een empirisch onderzoek. Dit is onderdeel van waar epistemologie zich mee bezig houdt, namelijk de beste manier om kennis te verwerven. In dit onderzoek komt duidelijk naar voren wat conceptuele analyse aan empirisch onderzoek kan toevoegen met betrekking tot informatie over taal en sociale werkelijkheid.

6. Gerelateerde begrippen

Een gerelateerd begrip is positivisme. Dit is een filosofische benadering die ervoor pleit de sociale realiteit te bestuderen en te verklaren door middel van de methodologie uit de natuurwetenschap. Het valt dus onder epistemologie, want ook hier wordt gekeken naar werkelijkheid en hoe deze te bepalen.

Ook constructivisme is een gerelateerd begrip. Volgens deze benadering is de werkelijkheid subjectief. Hier valt de link met epistemologie weer te leggen.

Verder hangt epistemologie ook samen met ontologie. Een ontologie maakt een theorie over de werkelijkheid en maakt het mogelijk een meting van deze werkelijkheid te maken. De overeenkomst is dus dat ook hier wordt gekeken naar de constructie van de werkelijkheid.

7. Links

http://www.encyclo.nl/begrip/epistemologie


http://www.uvt.nl/faculteiten/fgw/watisfilosofie/epistemologie.html


http://pespmc1.vub.ac.be/EPISTEMI.Html


http://en.wikipedia.org/wiki/Epistemology


http://pantheon.yale.edu/~kd47/What-Is-Epistemology.htm

8. Literatuurlijst

Warren Bartley, W. & Radnitzky, G. (1987). Evolutionary epistemology, rationality, and the sociology of knowledge. Open court publishing company.

Gettier, L.E.(1963). Is justified true belief knowledge? Oxford university press.

Audi, R. (1998). Epistemology: A contemporary introduction to the theory of knowledge. Routledge.

Goldman, A.I. (1986). Epistemology and cognition. Harvard college.

Dancy, J. (1985). An introduction to contemporary epistemology. Blackwell publishers.

Levering, B. (2002). Conceptuele analyse als empirische methode. International Journal of Qualtitative Methods 1(1), Article 2. Retrieved 11-03-2010 from http://www.ualberta.ca/~ijqm.